Tekstgrootte  [-][+]
Jaarverslag 2017
Onderzoek

Onderzoek

De ACM doet onderzoek naar de naleving van wettelijke of andere verplichtingen.

Aantal verzoeken per aandachtsgebied

Als een formele klacht wordt ingediend over een marktpartij dan is er sprake van een besluitaanvraag. De ACM handelt deze besluitaanvragen zo snel en zorgvuldig mogelijk af. De wettelijke afhandelingstermijn is 56 dagen. Deze afhandelingstermijn kan met goedkeuring van de klagende partij worden verlengd. We zien in de praktijk dat bij nagenoeg alle besluitaanvragen de termijnen worden verlengd en de ACM binnen de verlengde wettelijke doorlooptijd blijft.

De ACM heeft in 2017 in totaal 24 besluitaanvragen afgerond. Dit is vergelijkbaar met het aantal in 2016, toen waren het er 23. Het gaat hier alleen om formele verzoeken om handhaving. Andere klachten, tips en signalen komen in de tabellen bij 'Meldingen consumenten' en 'Meldingen bedrijven' terug.

Tabel 1: Aantal verzoeken per aandachtsgebied
Energie Mededinging Telecom Post Vervoer
Afgeronde besluitaanvragen tegen marktpartijen 10 5 5 4 0
Mediaan doorlooptijd (dgn) 194 228 109 41 -
Idem 2016 58 194 24 123
Idem 2015 135 79 149 159

Europese informatie- en handhavingsverzoeken

De ACM neemt deel aan het Europese samenwerkingsverband 'Consumer Protection Cooperation'. Binnen dit samenwerkingsverband kunnen toezichthouders op het gebied van consumentenrecht elkaars hulp inroepen bij het aanpakken van overtredingen die over landsgrenzen heen gaan. De inhoud van een verzoek kan variëren van het opvragen van informatie over een bedrijf tot een verzoek om een onderzoek te starten en handhavend op te treden. Meerdere van de verzoeken die de ACM heeft ontvangen betreffen hetzelfde bedrijf. De ACM handelt de verzoeken zo snel en zorgvuldig mogelijk af. De verzoekende lidstaat sluit het verzoek af als deze het antwoord van de ACM accepteert. Van de verzoeken die de ACM heeft verzonden zijn er 5 afgesloten in 2017.

Tabel 2: Europese informatie- en handhavingsverzoeken
Consumentenbescherming 2017 2016
Europese informatieverzoeken verzonden 2 4
ontvangen 5 5
afgehandeld 2 5
Europese handhavingsverzoeken verzonden 7 4
ontvangen 22 5
afgehandeld 10 3

Op het gebied van mededingingstoezicht kunnen Europese autoriteiten, inclusief de Europese Commissie, elkaar vragen om bijstand te verlenen bij onderzoeken. Op grond van artikel 22 van Verordening 1/2003 heeft de ACM in 2017 5 keer bijstand verleend aan andere mededingingsautoriteiten binnen de EU. Daarnaast heeft de ACM op grond van dezelfde bepaling 3 keer bijstand verzocht aan andere mededingingsautoriteiten. Alle 3 de verzoeken zijn door de betrokken mededingingsautoriteiten behandeld.

Geschillen in energie, telecom, post en vervoer

Consumenten en bedrijven zijn het niet altijd eens met de werkwijze van beheerders of aanbieders in de energie-, telecom-, post- en vervoersector. In deze gevallen kan de consument of het bedrijf de ACM vragen om een beslissing te nemen. Dat heet geschilbeslechting. Deze geschillen gaan over bestaande wet- en regelgeving en actuele marktproblemen. Via de geschilbesluiten geeft de ACM duidelijkheid over hoe wet- en regelgeving uitgelegd moet worden.

De ACM beslist binnen 2 maanden. Deze termijn kan met 2 maanden worden verlengd. De ACM probeert om de geschillen naar tevredenheid van de partijen op te lossen. Als partijen tegen het geschilbesluit in beroep gaan, wordt de zaak aan het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) voorgelegd.

In 2017 heeft de ACM 22 geschillen beslecht. De geschilbesluiten zijn te vinden op onze website. Tegen 17 geschilbesluiten werd beroep aangetekend bij het CBb.

Tabel 3: Aantal geschillen in energie- en telecomsector
Energie Telecom Post Vervoer
Afgeronde geschillen 11 4 5 2
Mediaan doorlooptijd 2017 (dgn) 57 102 108 84
Idem 2016 121 n.v.t. - -
Idem 2015 124 298 - -
Wettelijke doorlooptijd (al dan niet met verdaging) 2-4 maanden 2-4 maanden 2-4 maanden 2-4 maanden
Beroep 14 3 0 0
Gegrond 0 2 - -
Ongegrond 3 0 - -
Ingetrokken 11 1 - -
Aanvrager niet ontvankelijk 0 0 - -

Aantal onderzoeken per aandachtsgebied

De ACM onderzoekt signalen van marktproblemen en de naleving van wettelijke of andere verplichtingen. Doorlooptijden van deze onderzoeken zijn afhankelijk van aard, type en scope van het onderzoek en van het ingezette instrument. Daarmee kunnen doorlooptijden van onderzoeken onderling sterk verschillen en zijn ze ook niet in alle opzichten goed vergelijkbaar. Omdat sommige zaken over de jaargrens doorlopen, is het aantal gestarte onderzoeken niet gelijk aan het aantal afgeronde onderzoeken. In sommige gevallen concludeert de ACM na grondig onderzoek dat er geen sprake is van een marktprobleem of een overtreding. Dan zetten we het onderzoek stop zonder te interveniëren. Soms dragen we signalen of onderzoeken over aan andere autoriteiten in Nederland of in het buitenland. Die gevallen nemen we niet op in deze tabellen.

De ACM heeft een breed scala aan instrumenten tot haar beschikking om marktproblemen op te lossen. Ieder instrument heeft zijn eigen dynamiek. De ACM zoekt steeds naar een efficiënte en effectieve manier om problemen op te lossen en te voorkomen. Daarbij gaat zij zorgvuldig te werk en volgt zij de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.

Ter voorbereiding van een boetebesluit kan de ACM een rapport opstellen. In een rapport legt de ACM het vermoeden van een overtreding vast. Dit rapport moet aan veel (juridische) eisen voldoen. Het moet een gedegen basis bieden om een boete op te leggen. Het boetebesluit moet daarna ook houdbaar zijn bij de rechter. Ondernemingen kunnen in bezwaar en beroep gaan tegen de opgelegde boete. Ook als we kiezen voor het inzetten van een ander instrument dan een boete gaan we zorgvuldig te werk. Zo passen we bijvoorbeeld hoor en wederhoor toe. Ook motiveren we onze besluiten. De ACM sluit de zaak pas af als na controle door de ACM blijkt dat de overtreding daadwerkelijk is stopgezet.

In 2017 is op de meeste terreinen sprake van een daling in de doorlooptijden ten opzichte van 2016. Bij onderzoeken die zijn afgerond door middel van een rapport zien we een stijging.

Tabel 4: Aantal onderzoeken gestart per aandachtsgebied
Consumentenbescherming Energie Mededinging Telecom & Post Vervoer
Onderzoeken gestart 34 26 11 6 4
Tabel 5: Aantal onderzoeken afgerond per aandachtsgebied
Afgerond door middel van: Consumentenbescherming Energie Mededinging* Telecom & Post Vervoer
Rapport 5 2 0 0 0
Mediaan doorlooptijd (dgn) 356 375 - - -
Idem 2016 180 189 480 - 436
Idem 2015 344 n.v.t. 555 1299 n.v.t.
Last onder dwangsom 2 0 1 1 0
Mediaan doorlooptijd (dgn) 56 - 338 72 -
Idem 2016 240 - - 59 -
Idem 2015 184 154 - n.v.t. n.v.t.
Ander instrument 114 13 13 4 0
Mediaan doorlooptijd (dgn) 45 406 232 45 -
Idem 2016 214 391 227 - 230
Idem 2015 125 407 114 411 n.v.t.
Stopgezet zonder interventie 2 1 6 2 3
Mediaan doorlooptijd (dgn) 23 644 135 117 243
Idem 2016 33 353 424 281 380
Idem 2015 - 327 488 492 264
Door een buitenlandse autoriteit afgehandeld 0 0 1 0 0
Mediaan doorlooptijd (dgn) - - 1227 - -
Totaal aantal afgerond 123 16 21 7 3

* Hier zijn inbegrepen de afgeronde onderzoeken op grond van de Wet Markt en Overheid.