Tekstgrootte  [-][+]
Jaarverslag 2017
Samenwerking tussen eerstelijnszorgaanbieders

Samenwerking tussen eerstelijnszorgaanbieders

Apothekers, huisartsen, fysiotherapeuten, psychotherapeuten, logopedisten en andere eerstelijnszorgaanbieders werken vaak met elkaar samen. Veel samenwerking levert voordelen op voor patiënten en verzekerden. Denk hierbij aan samenwerking om de kwaliteit van behandelingen te verbeteren of om nieuwe behandelmethoden en innovatieve technologieën te introduceren.

Uitgangspunten toezicht ACM op samenwerking eerstelijnszorgaanbieders

In september 2015 bevestigde de ACM in de 'Uitgangspunten toezicht eerstelijnszorg' de mogelijkheden voor samenwerking tussen zorgaanbieders in de eerste lijn. We maakten duidelijk welke ruimte er is voor samenwerking in het belang van patiënten en verzekerden en hoe we schadelijke samenwerking willen voorkomen. De ACM ziet voldoende ruimte voor samenwerking zonder dat de concurrentieregels in het gedrang komen.

De ACM publiceerde in 2016 al de 'Monitoring Uitgangspunten toezicht ACM op zorgaanbieders in de eerste lijn'. Hierin staat dat de eerste signalen over de effectiviteit van de Uitgangspunten positief waren. In 2017 hebben we gekeken of de Uitgangspunten voor ons toezicht op de eerstelijnszorg effectief zijn. Tijdens deze evaluatie hebben we onderzocht in hoeverre de Uitgangspunten bekend en begrepen zijn bij de zorgaanbieder, de zorginkoper en patiëntenorganisatie. Vervolgens hebben we geanalyseerd wat het effect van de Uitgangspunten is op het handelen van de zorgaanbieders en op de wijze van toezicht door de ACM. Uit de evaluatie blijkt dat door de Uitgangspunten de terughoudendheid onder zorgaanbieders verminderd is en er meer rust en ruimte is gekomen. Ook blijkt dat de bekendheid met de uitgangspunten omhoog kan. Daarom hebben we onze website aangepast. Als brancheverenigingen met praktijkvoorbeelden komen, dan kunnen we deze in onze voorlichting gebruiken. De ACM moedigt zorgaanbieders aan om zorgverzekeraars en patiëntenorganisaties meer te betrekken bij het opzetten van samenwerkingsinitiatieven.

Grenzen van samenwerking: collectieve boycot

De ACM richt haar toezicht op de vormen van samenwerking die nadelen hebben voor patiënten en verzekerden. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als eerstelijnszorgaanbieders overgaan tot het collectief verdedigen van hun ondernemersbelangen.

In oktober 2017 ontvingen we signalen over het collectief weigeren van zorgcontracten door eerstelijnszorgaanbieders. Een dergelijke collectieve boycot is in strijd met de concurrentieregels. Een collectieve boycot kan leiden tot prijsstijgingen zonder dat er daar een verbetering voor de patiënt en verzekerde tegenover staat. Daarmee lopen de zorgkosten onnodig op.

De ACM is naar aanleiding van die signalen met verschillende betrokkenen in gesprek gegaan. We hebben hierin duidelijk de grenzen aangegeven van gezamenlijk optrekken in onderhandelingen. In 2018 gaan we de dialoog aan met enkele brancheorganisaties in de eerstelijnszorg. We willen met hen mogelijke stappen bepalen om overschrijding van deze norm in komende contracteerrondes te voorkomen.